اعسار از مهریه زمانی مطرح می‌شود که زوج با محکومیت به پرداخت مهریه روبه‌رو است اما ادعا می‌کند توان پرداخت محکوم‌به به صورت یکجا را ندارد. در این وضعیت، موضوع اعسار و سپس امکان پرداخت اقساطی مهریه می‌تواند در چارچوب قانونی مورد بررسی قرار گیرد.
اعسار به معنای بخشیده شدن مهریه نیست. اگر اعسار پذیرفته شود، ممکن است نحوه پرداخت دین تغییر کند و دادگاه با توجه به شرایط مالی فرد درباره تقسیط تصمیم بگیرد.
اعسار از مهریه چیست؟
اعسار در پرونده‌های مالی به ناتوانی شخص از پرداخت محکوم‌به به شکل مقرر مربوط است. در دعوای مهریه، زوج ممکن است به دلیل نداشتن توانایی مالی برای پرداخت یکجای محکوم‌به، دادخواست اعسار مطرح کند.
ادعای اعسار باید مطابق واقع و بر اساس وضعیت اقتصادی فرد مطرح شود.
آیا اعسار باعث بخشش مهریه می‌شود؟
خیر. اعسار اصل دین را از بین نمی‌برد. اثر اصلی پذیرش اعسار می‌تواند مربوط به نحوه پرداخت محکوم‌به باشد.
در صورت تعیین اقساط، زوج موظف است مطابق حکم یا تصمیم قضایی اقساط را پرداخت کند.
دادخواست اعسار از مهریه
طرح اعسار باید مطابق مقررات آیین دادرسی و اجرای محکومیت‌های مالی انجام شود. در این فرآیند، فرد باید وضعیت مالی خود را توضیح داده و مدارک لازم برای بررسی ادعای ناتوانی مالی را ارائه کند.
تنظیم دقیق دادخواست اهمیت دارد؛ زیرا باید وضعیت مالی واقعی فرد به شکل منظم و قابل بررسی بیان شود.
مدارک لازم برای اعسار مهریه
مدارک مربوط به درآمد، هزینه‌های ضروری، دارایی‌ها، بدهی‌ها، سوابق پرداخت، قراردادهای کاری و سایر اطلاعات مالی بسته به پرونده می‌توانند مورد نیاز باشند.
هر مدرکی که وضعیت اقتصادی واقعی فرد را بهتر نشان دهد، ممکن است در بررسی پرونده اهمیت داشته باشد.
استشهادیه در اعسار
در مواردی که قانون و شرایط پرونده اقتضا کند، اطلاعات و شهادت اشخاصی که از وضعیت مالی فرد اطلاع دارند نیز ممکن است مطرح شود.
اطلاعات ارائه‌شده باید واقعی و قابل دفاع باشد و استفاده از شهادت صوری می‌تواند پیامدهای قانونی داشته باشد.
دادگاه چگونه وضعیت مالی را بررسی می‌کند؟
بررسی اعسار صرفاً بر اساس یک ادعای شفاهی انجام نمی‌شود. مدارک مالی و اطلاعات قابل استناد می‌توانند در تشخیص وضعیت اقتصادی فرد مؤثر باشند.
به همین دلیل، بهتر است اطلاعات مالی قبل از طرح دادخواست به صورت منظم جمع‌آوری شود.
تقسیط مهریه پس از پذیرش اعسار
در صورت احراز شرایط، ممکن است پرداخت محکوم‌به به اقساط تقسیم شود. میزان اقساط برای همه پرونده‌ها ثابت نیست و شرایط مالی هر شخص باید جداگانه بررسی شود.
پیش‌قسط مهریه چیست؟
در برخی پرونده‌ها دادگاه علاوه بر اقساط، پرداخت بخشی از محکوم‌به را به عنوان پیش‌پرداخت تعیین می‌کند. مقدار آن تابع شرایط پرونده و تصمیم مرجع قضایی است و نباید یک عدد ثابت برای همه افراد در نظر گرفت.
اگر توان پرداخت قسط مهریه را نداشته باشیم چه کنیم؟
اگر وضعیت مالی فرد پس از تعیین اقساط تغییر کند و پرداخت اقساط مقرر واقعاً دشوار شود، بهتر است موضوع از مسیر قانونی پیگیری شود و فرد پیش از انباشته شدن بدهی درباره وضعیت جدید اقدام کند.
تعدیل اقساط مهریه
در صورت تغییر وضعیت اقتصادی ممکن است موضوع تعدیل اقساط مطرح شود. افزایش یا کاهش درآمد، تغییر هزینه‌های ضروری یا تغییر جدی در وضعیت مالی می‌تواند در ارزیابی درخواست مؤثر باشد.
تعدیل اقساط به معنای بخشش دین نیست و تصمیم آن نیز به شرایط پرونده و مقررات مربوط وابسته است.
آیا خرید ملک یا خودرو بعد از حکم اعسار مشکل ایجاد می‌کند؟
هرگونه تغییر مهم در دارایی یا وضعیت مالی فرد ممکن است در پرونده‌های اجرای محکومیت مورد توجه قرار گیرد. بنابراین درباره معاملات و انتقال اموال باید با توجه به شرایط پرونده و مقررات قانونی عمل کرد.
انتقال صوری اموال برای اعسار
پنهان کردن دارایی یا انتقال صوری اموال برای نشان دادن ناتوانی مالی می‌تواند پیامدهای حقوقی و قضایی داشته باشد. اعسار باید بر اساس وضعیت واقعی فرد مطرح شود.
رابطه اعسار با ۱۴ سکه
موضوع ۱۴ سکه در مصوبه اصلاح مقررات مهریه در سال ۱۴۰۵ بیشتر به ضمانت اجرای محکومیت و نحوه وصول مربوط بود، در حالی که اعسار به وضعیت توانایی مالی محکوم‌علیه مربوط می‌شود.
به همین دلیل، این دو موضوع را نباید یکی دانست و برای یک پرونده واقعی باید قانون لازم‌الاجرا در زمان اقدام بررسی شود.
اگر مهریه بیشتر از ۱۴ سکه باشد
تعداد سکه به تنهایی وضعیت اعسار را مشخص نمی‌کند. وضعیت مالی زوج، اموال و درآمد او و سایر مستندات می‌توانند در بررسی اعسار و نحوه پرداخت اهمیت داشته باشند.
اگر زوجه با اعسار موافق نباشد
موافقت یا مخالفت طرف مقابل به تنهایی جایگزین بررسی قضایی وضعیت مالی نیست. ادله و مدارک ارائه‌شده از سوی طرفین باید در چارچوب رسیدگی مورد بررسی قرار گیرند.
آیا می‌توان به حکم اعسار اعتراض کرد؟
تصمیمات قضایی مرتبط با اعسار، در شرایطی که قانون پیش‌بینی کرده است، می‌تواند قابل اعتراض یا پیگیری از مسیرهای قانونی باشد. نوع اعتراض و مهلت آن باید از روی رأی و مقررات مربوط بررسی شود.
اشتباهات رایج در دادخواست اعسار
اعلام اطلاعات ناقص، ارائه مدارک نامتناسب، پنهان کردن دارایی، استفاده از شهادت غیرواقعی و بی‌توجهی به مهلت‌های قانونی از جمله اشتباهاتی هستند که می‌توانند پرونده را با مشکل مواجه کنند.
چه زمانی با وکیل اعسار مهریه مشورت کنیم؟
وقتی اجراییه صادر شده، دادخواست مطالبه مهریه مطرح شده، امکان پرداخت یکجا وجود ندارد یا اقساط تعیین‌شده با وضعیت مالی فعلی تناسب ندارند، مشاوره تخصصی می‌تواند به شناخت مسیر قانونی کمک کند.
نقش ریوال
ریوال می‌تواند امکان جستجوی وکیل متخصص در حوزه اعسار، مهریه، تقسیط و دعاوی خانواده را برای کاربران فراهم کند. کاربر می‌تواند وکلا را بر اساس شهر، تخصص و حوزه فعالیت بررسی کرده و سپس برای دریافت مشاوره اقدام کند.
همچنین وکلا می‌توانند در پروفایل حرفه‌ای خود محتوای آموزشی درباره اعسار، تقسیط، مهریه و اجرای محکومیت‌های مالی منتشر کنند تا مراجعه‌کنندگان قبل از انتخاب، شناخت بیشتری از حوزه تخصصی آنها داشته باشند.
جمع‌بندی
اعسار از مهریه به معنای از بین رفتن بدهی نیست؛ بلکه در صورت احراز شرایط می‌تواند نحوه پرداخت مهریه را تغییر دهد. ارائه مدارک واقعی، توضیح دقیق وضعیت مالی و رعایت مراحل قانونی اهمیت زیادی دارد.
در صورت تعیین اقساط نیز باید پرداخت‌ها طبق تصمیم مرجع قضایی انجام شوند و اگر وضعیت مالی تغییر کرد، موضوع تعدیل اقساط از مسیر قانونی بررسی شود.