پیدا کردن شغل از طریق شبکههای اجتماعی برای بسیاری از افراد جذاب است؛ بهخصوص وقتی یک آگهی استخدام وعده حقوق بالا، استخدام فوری، کار در منزل یا درآمد تضمینی میدهد. اما همه آگهیهای منتشرشده در تلگرام و اینستاگرام واقعی نیستند.
گاهی پشت یک آگهی استخدام، فردی قرار دارد که هدفش نه جذب نیروی کار، بلکه دریافت هزینه، اطلاعات هویتی یا اطلاعات مالی متقاضی است.
کلاهبرداری با استخدام جعلی چیست؟
در این روش، شخص یا صفحهای خود را بهعنوان شرکت، کارفرما، مدیر استخدام یا کاریابی معرفی میکند و از کاربران میخواهد برای یک موقعیت شغلی اقدام کنند.
پس از برقراری ارتباط ممکن است از متقاضی هزینه ثبتنام، آموزش، خرید تجهیزات، ضمانت، تشکیل پرونده یا موارد مشابه مطالبه شود؛ در حالی که شغل واقعی وجود ندارد یا شخص منتشرکننده آگهی هیچ ارتباطی با کارفرمای ادعایی ندارد.
سناریوهای رایج استخدام جعلی
استخدام با حقوق بسیار بالا
یکی از روشهای جلب توجه، وعده حقوق غیرعادی برای کاری است که مهارت یا سابقه خاصی نیاز ندارد.
کار در منزل با درآمد تضمینی
ممکن است آگهی وعده دهد فرد با چند ساعت فعالیت در خانه، درآمد ثابت و بالا دریافت میکند و برای شروع کار باید ابتدا مبلغی پرداخت کند.
دریافت هزینه برای ثبتنام یا آموزش
گاهی گفته میشود متقاضی پس از پرداخت هزینه دوره یا ثبت پرونده وارد مرحله استخدام خواهد شد، اما بعد از پرداخت خبری از استخدام نیست.
درخواست خرید تجهیزات
ممکن است از متقاضی خواسته شود تجهیزات، نرمافزار یا بسته شروع کار را از خود مجموعه خریداری کند، در حالی که شغل یا شرکت ادعایی واقعی نیست.
نشانههای یک آگهی استخدام مشکوک
- حقوق بسیار بالا بدون توضیح منطقی درباره شغل.
- استخدام فوری بدون مصاحبه یا بررسی معمول.
- درخواست پرداخت وجه برای شروع کار.
- درخواست خرید کالا یا تجهیزات از یک فروشنده مشخص.
- نبود اطلاعات روشن درباره شرکت و محل فعالیت.
- اصرار برای ارسال مدارک هویتی به یک حساب ناشناس.
- فشار زمانی برای پذیرش پیشنهاد شغلی.
آیا پرداخت پول برای استخدام طبیعی است؟
هر درخواست پرداختی باید دقیقاً بررسی شود. عنوانهایی مانند هزینه ثبتنام، تشکیل پرونده، آموزش، بیمه یا خرید تجهیزات بهتنهایی اعتبار یک آگهی استخدام را ثابت نمیکنند.
پیش از پرداخت باید مشخص باشد پول به چه شخص یا مجموعهای پرداخت میشود، در برابر آن چه خدمتی ارائه خواهد شد و رابطه آن مبلغ با فرایند واقعی استخدام چیست.
چرا کار در منزل میتواند برای کلاهبرداران جذاب باشد؟
وعده کار از خانه، انعطاف زمانی و درآمد بالا میتواند افراد زیادی را جذب کند. همین ویژگی باعث میشود کلاهبرداران از عباراتی استفاده کنند که تصمیمگیری را سریع و احساسی میکند.
کاربر باید میان «انعطافپذیر بودن یک شغل» و «واقعی بودن کارفرما» تفاوت قائل شود و هویت مجموعه را مستقل از آگهی بررسی کند.
قبل از ارسال رزومه و مدارک چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
- هویت و نام واقعی شرکت یا کارفرما را بررسی کنید.
- نشانی و راههای ارتباطی مجموعه را از منابع مستقل بررسی کنید.
- شرح شغل و وظایف را بهصورت روشن دریافت کنید.
- درباره حقوق، شرایط همکاری و دوره آزمایشی اطلاعات مکتوب بگیرید.
- برای گرفتن یک شغل، تحت فشار برای پرداخت سریع قرار نگیرید.
- مدارک هویتی حساس را برای حسابهای ناشناس ارسال نکنید.
آیا پروفایل حرفهای در لینکدین یا اینستاگرام کافی است؟
ظاهر حرفهای صفحه، تعداد دنبالکنندگان، تصاویر دفتر یا حتی استفاده از نام یک شرکت شناختهشده بهتنهایی کافی نیست.
کلاهبردار میتواند برای ایجاد اعتماد، از تصاویر و اطلاعات متعلق به شرکتهای واقعی استفاده کند. اعتبار کارفرما بهتر است از یک مسیر مستقل نیز بررسی شود.
اگر برای استخدام پول پرداخت کردهایم چه کنیم؟
آگهی استخدام، صفحه یا کانال، نام کاربری، پیامها، شماره تماس، قرارداد یا فرمهای ارسالشده، رسید پرداخت و اطلاعات حساب مقصد را حفظ کنید.
ثبت کنید دقیقاً چه شغلی وعده داده شده، چه مبلغی مطالبه شده و در برابر آن چه تعهدی مطرح شده است.
از حذف گفتوگوها و اطلاعات صفحه خودداری کنید و با توجه به مدارک موجود، موضوع را برای بررسی مسیر مناسب پیگیری حقوقی یا کیفری ارزیابی کنید.
اگر مدارک هویتی خود را برای آگهی استخدام ارسال کردهایم
باید مشخص شود چه مدارکی، در چه تاریخی و برای چه شخص یا مجموعهای ارسال شده است. اطلاعات و مکالمات مربوط به ارسال مدارک را حفظ کنید.
در صورتی که نسبت به استفاده نادرست از اطلاعات خود نگرانی دارید، موضوع را جدی بگیرید و بر اساس شرایط واقعی و نوع اطلاعات ارسالشده، اقدامات لازم را بررسی کنید.
مدارک مهم برای پیگیری کلاهبرداری استخدام
| مدرک | کاربرد |
|---|---|
| آگهی استخدام | مشخص شدن موقعیت شغلی و وعدههای ارائهشده |
| گفتوگوها | بررسی درخواستها و تعهدات طرف مقابل |
| رسید پرداخت | اثبات مبلغ و زمان انتقال وجه |
| قرارداد یا فرم استخدام | بررسی شرایط اعلامشده برای همکاری |
| اطلاعات صفحه و شماره تماس | مستندسازی ارتباط با منتشرکننده آگهی |
اگر شرکت واقعی باشد اما آگهی جعلی باشد چه؟
این احتمال نیز وجود دارد که نام و اطلاعات یک شرکت واقعی بدون اجازه آن مجموعه در یک آگهی استفاده شده باشد.
در چنین شرایطی نباید صرفاً به نام شرکت اعتماد کرد. ارتباط مستقیم با شرکت از طریق اطلاعات رسمی و مستقل میتواند مشخص کند که آگهی واقعاً توسط آن مجموعه منتشر شده یا خیر.
نقش ریوال
در صورت بروز اختلاف یا کلاهبرداری در فرایند استخدام آنلاین، مستندسازی دقیق ارتباطات و پرداختها برای بررسی حقوقی اهمیت دارد. ریوال امکان ثبت درخواست حقوقی و ارائه شرح کامل موضوع و مستندات مرتبط برای بررسی توسط وکلا را فراهم میکند.
کاربر میتواند آگهی استخدام، اطلاعات کارفرما، مبلغ پرداختی، گفتوگوها، قراردادها و رسیدهای انتقال وجه را در درخواست خود ارائه کند تا وکیل بر اساس جزئیات واقعی پرونده، موضوع را بررسی کند.
ثبت منظم اطلاعات کمک میکند مشخص شود چه وعدهای مطرح شده، چه مبلغی دریافت شده و چه اقدامی از سوی طرف مقابل انجام شده یا انجام نشده است.
چکلیست بررسی آگهی استخدام آنلاین
- نام و هویت کارفرما مشخص است؟
- شرکت یا مجموعه از یک منبع مستقل قابل بررسی است؟
- شرح شغل و شرایط همکاری روشن است؟
- برای استخدام از شما پول درخواست شده است؟
- برای پذیرش شغل تحت فشار زمانی هستید؟
- دلیل درخواست مدارک شخصی مشخص است؟
سؤالات متداول
آیا هر آگهی استخدام در تلگرام و اینستاگرام جعلی است؟
خیر. اما هویت کارفرما، شرایط شغلی و نحوه ارتباط باید پیش از ارائه اطلاعات یا پرداخت وجه بررسی شود.
آیا برای استخدام باید هزینه پرداخت کنیم؟
هرگونه درخواست وجه باید با دقت بررسی شود و مشخص باشد پرداخت به چه علت و در برابر چه خدمت یا تعهدی انجام میشود.
اگر برای استخدام پول پرداخت کرده باشیم، چه مدارکی لازم است؟
آگهی، پیامها، اطلاعات صفحه، شماره تماس، رسید پرداخت و قرارداد یا فرم استخدام را حفظ کنید.
آیا حقوق بالا نشانه جعلی بودن آگهی است؟
خیر، اما حقوق غیرعادی بالا در کنار استخدام فوری، نبود مصاحبه و درخواست پرداخت وجه میتواند نشانه هشداردهنده باشد.
اگر نام یک شرکت واقعی در آگهی استفاده شده باشد چه کنیم؟
اطلاعات آگهی را مستقیماً از طریق کانال ارتباطی رسمی و مستقل شرکت بررسی کنید و صرفاً به حساب منتشرکننده آگهی اعتماد نکنید.